Op de dijk rond Itteren is door een ecoloog van het Waterschap Roer en Overmaas Veldsalie gevonden. Veldsalie is een zeldzame plant in het rivierengebied van Nederland. De ecoloog was bezig met het opstellen van een beheers- en onderhoudsplan voor de waterkeringen. De grasmat wordt namelijk regelmatig door het waterschap gecontroleerd omdat deze belangrijk is voor de erosiebestendigheid en daarmee de stevigheid van de dijk.
De blauwe Veldsalie (Salvia pratensis) groeit zowel op slibhoudend zand als op zandige klei. Voor haar kieming is zij aangewezen op kale plekjes in de grasmat. Veldsalie is een plant uit de lipbloemenfamilie die in heel Europa voorkomt, vooral Frankrijk. In Nederland komt de Veldsalie zeldzaam voor in het riviergebied. De plant is in Nederland wettelijk beschermd en deze vindplaats bij Itteren is - voor zover bekend - de enige plaats waar deze plant voorkomt op de waterkeringen van het Waterschap Roer en Overmaas.
Stevige dijken, zaadzetting en maaitijdstip
Iedere zes jaar moeten op basis van de Wet op de Waterkering de dijken worden gekeurd. Bij deze keuring worden over de dijk o.a. uitspraken gedaan over de hoogte, de kwaliteit, de dijkconstructie en de bekleding (o.a. de grasmat). De sterkte van een dijk tegen afkalving van (overslaande) golven en langsstromend water wordt in belangrijke mate bepaald door de erosiebestendigheid van de dijk. Voor een goede erosiebestendigheid van een dijk moet de grasmat in orde zijn. Om de erosiebestendigheid van de grasmat te kunnen beoordelen, wordt in het Voorschrift Toetsen op Veiligheid Primaire Waterkeringen 2007 (VTV, Min. V&W, 2007) gekeken naar de samenstelling, de bedekking en de doorworteling van de vegetatie op primaire waterkeringen. Verhoging van de soortenrijkdom (de toename van het aantal grassen en het aantal kruiden) verhoogt de kwaliteit van de dijk (betere bedekking en hogere worteldichtheid). Het Waterschap Roer en Overmaas let bij het beheer van de dijken dan ook op speciaal op de bloeitijd van de planten (deze vindt op de dijken overwegend in mei en juni plaats). Bloei en zaadzetting is essentieel voor het voortbestaan van de meeste soorten. Tijdens de bloeiperiode en de zaadzetting laat het waterschap de planten dan ook zoveel mogelijk met rust zodat ze zich weer uit kunnen zaaien. Het maaien en beweiding met vee vindt in deze periode dan ook slechts sporadisch plaats. Bij het uitvoeren van onderhoud wordt maaisel zoveel mogelijk afgevoerd. Zo blijft de grond schraal en voedselarm en krijgen ook minder stikstofminnende planten een kans om te groeien en te bloeien. Hierdoor neemt de soortenrijkdom én daarmee de stevigheid van de dijken toe.
