Veel gestelde vragen

Alle rubrieken

Bij welke afvoeren gaat het water op welke plaatsen over de kaden?

De kades die het waterschap in 1997 heeft aangelegd zorgen overal voor een beveiliging tegen een waterafvoer van 2710 m3/s. De kans dat deze afvoer voorkomt is 1/50 per jaar. (populair gezegd een waterstand die eenmaal in de vijftig jaar kan optreden). Daarbij is ook rekening gehouden met extra veiligheid voor golfoploop en opwaaiing. Wanneer er een grotere afvoer optreedt, kan de waterkering overstromen. Waar dit gebeurt, is afhankelijk van een aantal complexe factoren die vooraf niet precies zijn te bepalen. Hierbij spelen wind, golven en verloop van het hoogwater een rol.

Er worden momenteel maatregelen genomen om waterstanden die horen bij een afvoer van 3.450 m3/s te kunnen weerstaan. De kans dat zo’n situatie voorkomt is 1/250 per jaar. (populair gezegd een waterstand die een maal in de tweehonderd en vijftig jaar kan optreden). Daarbij is ook rekening gehouden met extra veilgheid voor golfoploop en opwaaiing. Op dit moment zijn er een aantal trajecten waar al wordt voldaan aan deze norm. De komende jaren worden nog op diverse lokaties maatregelen uitgevoerd zoals het verbreden en verdiepen van de Maas en het ophogen van kades zodat in 2016 overal aan deze norm wordt voldaan.

De belastingheffing door het waterschap is erg ingewikkeld. Wat vinden de waterschappen daarvan?

De waterschappen willen dat de belastingheffing eenvoudiger wordt. Ook daar heeft het waterschap voorstellen voor gedaan. Het kabinet heeft deze voorstellen voor een groot deel overgenomen.

De manier waarop de besturen van de waterschappen op dit moment worden gekozen is voor de leek niet erg helder. Kan dit niet anders?

Dat kan inderdaad anders. De waterschappen willen de bestuurssamenstelling en de verkiezingen inzichtelijker hebben. Daarom houden ze met ingang van 2008 de bestuursverkiezingen tegelijkertijd. Dit is volgens de waterschappen ook een goed moment om de bestuurssamenstelling en de verkiezingen te veranderen, zodat ze duidelijker zijn voor de burgers. De waterschappen hebben hier voorstellen voor gedaan. Het kabinet heeft deze voorstellen voor een groot deel overgenomen.

Hoe belangrijk is de veiligheid voor de waterschappen?

Veiligheid en bescherming tegen overstromingen gaan bij de waterschappen boven alles. De veiligheid van de Nederlandse waterkeringen is groot. De last van overstromingen gering. Beide vragen wel om voortdurende aandacht en investeringen van de waterschappen.

Hoe gaat die vereenvoudigde manier van belastingheffing eruit zien?

In de toekomst zal het waterschap twee soorten belastingen heffen: de watersysteemheffing en de zuiveringsheffing. De eerste financiert al het werk dat gepaard gaat met de zorg voor droge voeten. De tweede financiert al het werk dat gepaard gaat met de zuivering van het afvalwater. De waterschappen hopen in 2007 volgens deze nieuwe methoden belasting te kunnen heffen.

Het kabinet wil overigens dat er in de toekomt één nota komt voor alle activiteiten in de drinkwaterketen. Dit betekent dat de zuiveringsheffing, het drinkwatertarief en de gemeentelijke rioolheffing via één nota en één geïntegreerd tarief aan de burger gepresenteerd zullen worden. De nota baseert zich op het waterverbruik van de burger. Het kabinet onderzoekt op dit moment de voor- en nadelen van dit systeem. Ook onderzoekt het mogelijke andere samenwerkingsvormen in de zogenaamde waterketen (bijvoorbeeld waterketenbedrijven).

Hoe gaat het waterschap om met de schade die mensen opdoen als gevolg van de ruimteclaim van het nieuwe waterbeheer?

Water heeft meer ruimte nodig. Dat gaat ten koste van land. In het Nationaal Bestuursakkoord Water zijn afspraken gemaakt over de verrekening van schade. De Unie van Waterschappen heeft in navolging daarvan een modelschaderegeling opgesteld. Hierin wordt de afhandeling van schade voor het gebruik van grond geregeld.

Hoe laten de waterschappen gezamenlijk hun stem horen?

De waterschappen zijn verenigd in de Unie van Waterschappen. De Unie is de landelijke spreekbuis en de belangenbehartiger van de waterschappen.

Hoe veilig zijn we dan?

De helft van de primaire keringen langs de grote rivieren, de zee en het IJsselmeer voldoen aan de veiligheidsnorm. 35 procent is nog in onderzoek en 15 procent voldoet nog niet.

Hoe wordt een waterschap bestuurd?

Een keer in de vier jaar worden er per waterschap waterschapsverkiezingen gehouden. Alle inwoners (huur of eigen woning) en eigenaren van grond en of een bedrijf in een bepaalde regio kunnen hun stem uitbrengen voor het waterschapsbestuur in die regio. Dit gekozen bestuur heet Algemeen bestuur. Uit het Algemeen bestuur wordt het Dagelijks bestuur gekozen. Het Algemeen bestuur en het Dagelijks bestuur worden voorgezeten door een voorzitter of dijkgraaf.

Hoe wordt het bestuur samengesteld?

Het bestuur van het waterschap wordt gevormd door vertegenwoordigers van groepen die belang hebben bij het werk van het waterschap. Hoe groter het belang, hoe meer zetels de categorie krijgt. De provincie bepaalt het aantal zetels per categorie. De categorieën van belanghebbenden zijn: de ingezetenen (bewoners); de eigenaren van gebouwd onroerend goed; eigenaren van ongebouwd onroerend goed; en de industriële vervuilers. De vertegenwoordigers van de ingezetenen, en van de eigenaren van zowel gebouwd als ongebouwd worden direct gekozen. De Kamers van Koophandel kiezen de vertegenwoordigers voor de industriële vervuilers. Het aantal zetels per categorie staat vast. De verkiezingsuitslag geeft aan welke personen de zetels zullen innemen. Dit heet een personenstelstel. Met name bij de categorie ingezetenen is dit personenstelsel lastig, omdat mensen op hen onbekende personen moeten stemmen. Een waterschap heeft één keer in de vier jaar verkiezingen. Op dit moment zijn die nog niet voor alle waterschappen gelijktijdig.

Hoe zal het bestuur in 2008 worden gekozen?

De vertegenwoordigers van de algemene taakbelangen worden naar alle waarschijnlijkheid via een lijstenstelsel gekozen. Dit betekent dat groeperingen die belang hebben bij het waterbeheer een lijst kunnen indienen. Hoe de vertegenwoordigers van de specifieke belangen gekozen gaan worden is nog niet duidelijk. De waterschappen vinden dat deze vertegenwoordigers indirect gekozen moeten worden door de koepels van deze belangengroepen.

Hoe zit een kade in Limburg in elkaar? Is er een verschil tussen Zuid- en Midden- en Noord Limburg / de rest van Nederland?

De nieuw aangelegde kades in Limburg hebben allemaal dezelfde opbouw. Ze zijn geheel opgetrokken uit klei. De bekleding van de kades bestaat uit een kruidenrijke grasbegroeiing die ervoor zorgt dat er geen afkalving ontstaat door stroming en golven. De meeste voorkomende kades en dijken in de rest van Nederland bestaan uit een zandkern met daar overheen een dikke laag klei. Als bekleding wordt gras, asfalt of steenachtige materialen gebruikt.

Hoe zorgen de waterschappen ervoor dat ze efficiënt (blijven) werken?

In de eerste plaats moeten de waterschappen altijd verantwoording afleggen aan het eigen bestuur. Daarnaast pakken de waterschappen de vergroting van efficiency en effectiviteit samen op. Ze maken daarvoor gebruik van de bedrijfsvergelijking. Voor het zuiveringsbeheer vond inmiddels twee maal een bedrijfsvergelijking plaats. Voor de overige taken zullen bedrijfsvergelijkingen volgen.

Waterschappen vergelijken tarieven en ambities op basis van de begrotingen en de jaarrekeningen. En ook op het gebied van de beleidsontwikkeling, calamiteitzorg, inkoop en dergelijke werken waterschappen samen om tot een grotere efficiency te komen. In juni 2004 ondertekenden de waterschappen een protocol met betrekking tot de samenwerking op het gebied van ICT-systemen.

Hoeveel waterschappen zijn er in Nederland?

Er zijn nu 48 waterschappen. Het aantal is afgelopen jaren afgenomen. In 1970 waren er nog 1.007 waterschappen, in 1990 was dat al teruggelopen tot 129. De komende jaren gaan veel waterschappen fuseren. Uiteindelijk moeten er 25 overblijven.

Is de provincie de ´baas´van de waterschappen?

Nee, waterschappen zijn zelfstandige organisaties. Maar de provincie heeft wel een reglementerende en toezichthoudende functie. Het is de provincie die bijvoorbeeld een waterschap instelt of opheft. En het is de provincie die de verdeling van de zetels over de belangencategorieën bepaalt.

Is er een verschil tussen een waterschap, hoogheemraadschap en een polderdistrict?

Nee, dat zijn drie benamingen voor hetzelfde. De verschillende namen zijn historisch zo gegroeid, maar de taken zijn dezelfde. De term ‘hoogheemraad’ wordt ook gebruikt om een lid van het dagelijks bestuur van een waterschap aan te duiden.

Kan ik het waterschap vragen mijn project te sponsoren?

Ja, dat kan. Er zijn echter beperkingen. Het waterschap zorgt in Zuid- en Midden-Limburg voor het waterbeheer. Simpel gezegd: Waterschap Roer en Overmaas houdt uw voeten droog en het water schoon. Om de uitgaven die hiermee gemoeid zijn te bekostigen, heft het waterschap belasting. Het sponsorbeleid van het waterschap richt zich daarom uitsluitend op verzoeken die nauw verband houden met de taken van het waterschap. Elk verzoek om sponsoring wordt apart bekeken tegen het licht van de taakstelling van het waterschap, de hoogte van de verlangde bijdrage en de tegenprestatie die wordt geleverd.

Op welke wijze informeren waterschappen het publiek over het nieuwe waterbeleid?

De waterschappen zijn één van de afzenders van de vierjarige publiekscampagne ‘Nederland leeft met water’. De kernboodschap van deze campagne luidt: ‘het klimaat verandert, het regent vaker en harder. Bovendien daalt onze bodem en stijgt de zeespiegel. Om Nederland ook in de toekomst veilig te houden kunnen we niet volstaan met hogere kijken en grotere gemalen. We moeten het water de ruimte geven voordat ze dat zelf neemt.’ Daarnaast ondernemen de individuele waterschappen veel voorlichtingsactiviteiten in hun eigen gebied. Dit doen ze vaak onder de vlag van Nederland leeft met Water.

Staan waterschappen open voor samenwerking?

Jazeker, en ze nemen daartoe ook initiatief. Waterschappen staan midden in de samenleving. Ze hebben samenwerking en afstemming met andere overheden nodig. Waterschappen zoeken daarom voortdurend contact met de burgers en met belangengroeperingen. Die kunnen hun stem laten horen via de (gekozen) algemene besturen van de waterschappen. Maar ook door middel van inspraak en via interactieve beleidsvorming.

Waarom hebben waterschappen andere grenzen dan bijvoorbeeld een gemeente of provincie?

De grenzen van de waterschappen zijn waterstaatkundig bepaald. Ze volgen de stroomgebiedgrenzen of de grenzen van de dijkringen.

Waarom heft een waterschap eigen belastingen?

Maatwerk in beheer en kosten vraagt om maatwerk in belastingheffing. Door zelf belasting te heffen kunnen de waterschappen kosten en belasting op elkaar afstemmen. Overigens controleert de provincie de belastingheffing van het waterschap wel.

Waarom is dit waterbeheer nodig?

Zonder waterbeheer zou Nederland voor een groot deel onbewoonbaar zijn. In feite zorgen waterschappen voor de fysieke bewoonbaarheid van Nederland. Meer dan vijftig procent van Nederland ligt bijvoorbeeld onder de zeespiegel. En ook zouden de grote rivieren delen van Nederland onder water zetten zonder gericht waterbeheer.

Waarom is er een aparte bestuurslaag nodig voor het waterbeheer?

Waterbeheer is essentieel in Nederland. Structureel en op de toekomst gericht waterbeheer heeft baat bij een zelfstandige bestuurslaag. Een onverdeelde bestuurlijke aandacht is op die manier gegarandeerd. Bovendien concurreert de waterproblematiek door het onder te brengen in een functionele democratie niet om de politieke prioriteit met andere beleidsthema’s.

Waarom is Europa ook voor de waterschappen van belang?

De waterschappen (regionale watersystemen) maken deel uit van internationale stroomgebieddistricten. Regelgeving uit Brussel drukt een steeds groter stempel op het dagelijks werk van de waterschappen. De Unie van Waterschappen versterkt daarom de lobbyfunctie in Brussel, informeert de waterschappen over regelgeving en subsidiemogelijkheden en beïnvloedt de besluitvorming daar waar mogelijk. Daarnaast werken waterschappen mee aan waterprojecten in de toetredingslanden.

Waarom is waterbeheer noodzakelijk?

De hoeveelheid water is ongelijk verdeeld in Nederland. Waar te veel is, voeren waterschappen het af, waar te weinig is aan. Bovendien is water op bepaalde plaatsen vervuild. Met vergunningen regelen de waterschappen lozingen van vervuild water. Ook zuiveren ze rioolwater.

Waarom zijn waterschappen de aangewezen organisaties om voor deze taken zorg te dragen?

Regionaal waterbeheer vraagt om maatwerk in aanpak en oplossingen. Zelfstandige waterschappen met een eigen democratisch gekozen bestuur uit de regio vormen de beste garantie voor een veilig en duurzaam waterbeheer in het betrokken gebied.

Wat betekenen de termen verdroging en vernatting?

Water van goede kwaliteit wordt in Nederland steeds schaarser. Het grondwaterpeil daalt waardoor de natuur verdroogt en de land- en tuinbouw schade aan gewassen oplopen. Verdroging is het gevolg van een te snelle afvoer van regenwater. Waterschappen gaan dit tegen middels ‘vernatting’, bijvoorbeeld door recht beken kronkelend te maken. Zo kunnen ze meer water opvangen en bergen.

Wat betekent de Europese Kaderrichtlijn water voor de waterschappen?

De Europese Kaderrichtlijn Water biedt waterschappen de kans om de waterkwaliteit in hun stroomgebied verder te verbeteren. Het betreft hier een resultaatverplichting. De ambitie van de waterschappen moet dus in de pas lopen met Brusselse eisen en financiële haalbaarheid. Ook is aanvullend algemeen rijksbeleid nodig om de waterkwaliteit te verbeteren. Samen met hun regionale partners zoals de provincies, de gemeenten en belangenorganisaties werken de waterschappen plannen uit om de richtlijn per stroomgebied in te voeren.In eerste instantie zullen waterschappen met name veel moeten investeren in extra maatregelen met betrekking tot het verder aanpassen van de afvalwaterzuiveringsinstallaties aan de eisen van Brussel.

Wat betekent het Nationaal Bestuursakkoord Water voor de waterschappen?

De waterschappen zijn één van de ondertekenaars van het NBW. De overheden (Rijk, provincies, gemeenten en waterschappen) spreken in dit bestuursakkoord af samen op te trekken met betrekking tot het nieuwe waterbeheer: meer ruimte voor water, waardoor er minder wateroverlast bij overmatige regenval en meer buffer is in tijden van droogte.

Wat is de Europese Kaderrichtlijn Water?

De EKRW is een Europese richtlijn gericht op de verbetering van de kwaliteit van het oppervlaktewater en het grondwater. Het doel is dat al de wateren binnen de EU in 2015 in een ‘goede toestand’ verkeren. Bij het bepalen van een ‘goede toestand’ onderscheidt de EKRW drie soorten water: natuurlijk; sterk veranderd; kunstmatig. De plannen voor de verbetering van de waterkwaliteit moeten van Brussel breed worden gedragen. De EKRW verplicht de lidstaten tot de opstelling van (inter)nationale stroomgebiedbeheersplannen.

Wat is de taakverdeling tussen waterschap en provincie?

In grote lijnen bepaalt de provincie het strategische (water)beleid, de waterschappen zijn er voor het daadwerkelijke waterbeheer; het operationele beheer. De provincie heeft dus een regiefunctie en houdt toezicht op de taakuitoefening van de waterschap.

Wat is de Unie van Waterschappen?

Een landelijke koepelorganisatie van de 48 waterschappen. De Unie overlegt namens hen met het parlement, de rijksoverheid en andere betrokken organisaties.

Wat is een waterschap?

Waterschappen beheren namens de bewoners de waterhuishouding van een bepaalde regio. Ze zijn ontstaan toen polderbewoners zich gezamenlijk inspanden om het water buiten de deuren te houden. Later kregen waterschappen er meer taken bij, zoals het reinigen van afvalwater en het schoonhouden van water in beken, sloten en vennen. De waterschappen beheren het watersysteem in Nederland, behalve voor de grote rivieren, het Ijselmeergebied, het Markermeer en de zee.

Wat is gebeurd naar aanleiding van de bijgestelde prognoses betreffende de klimaatveranderingen en de daaraan gekoppelde verhoging van de neerslag en waterafvoeren?

De wateroverlast van de laatste tien jaar is vooral het gevolg van klimaatveranderingen. De laatste jaren stijgen de temperaturen en valt er meer neerslag. Beken en rivieren kunnen dit water onvoldoende afvoeren. Het gevolg is dat de waterstanden stijgen en de kans op overstromingen toeneemt. Ook zien we dat er steeds meer huizen, wegen, bedrijven en parkeerplaatsen komen waardoor het regenwater daar niet goed in de grond kan zakken en dus (sneller) in de beken en uiteindelijk in de Maas terechtkomt. Het waterschap onderzoekt momenteel de mogelijke gevolgen van de klimaatverandering op de beken, riviertjes en regenwaterbuffers. Deze worden allemaal opnieuw doorgerekend. Naar verwachting zullen de resultaten van het onderzoek begin 2006 beschikbaar zijn. Wat betreft de Maas heeft Rijkswaterstaat als doel de kans op overstromingen terug te brengen een kans van 1:250. Dat wil zeggen dat pas overlast ontstaat bij rivierwaterafvoeren die gemiddeld eens in de 250 jaar voorkomen. In de delen langs de Maas waar geen dijken zijn, voert projectbureau De Maaswerken die maatregelen uit. Om de rivier meer ruimte te geven bij hoge afvoeren wordt de Maas verdiept en worden er hoogwatergeulen en retentiegebieden (plekken die mogen overstromen) aangelegd. Dit levert lagere waterstanden op. Deze werkzaamheden starten in 2005. Om het grootste deel van de bevolking (70%) langs de Maas op korte termijn te beschermen, legt Rijkswaterstaat Maaswerken kaden aan in Roermond, Venlo, Gennep en Mook & Middelaar.

Wat is het verschil tussen een waterleidingbedrijf en een waterschap?

Een waterleidingbedrijf zorgt voor goed drinkwater. Een waterschap beheert het oppervlaktewater en zorgt voor de waterkwaliteit en in sommige gevallen (zoals in onze provincie Limburg) beheert het waterschap kades.
Voor vragen over drinkwater of de hardheid van uw leidingwater, kunt u contact opnemen met uw waterleidingbedrijf. In Limburg is dit Waterleidingmaatschappij Limburg, telefoon 043 – 88 08 088.

Wat is kwelwater? Waar treedt dit overal op en wat kan het waterschap daar aan doen?

Het Maasdal kent van oudsher veel zand en grind in de ondergrond. Bij hoge waterstand van de Maas komt het Maaswater als gevolg van de grote waterdruk via de ondergrond onder de kaden door. Binnen de kaden ontstaan dan grote plassen, die op hun beurt weer wateroverlast kunnen veroorzaken. Het waterschap bestrijdt deze kwel door het water op te vangen en terug te pompen naar de Maas. In principe kan kwelwater afhankelijk van de samenstelling van de ondergrond overal langs de rivier optreden. In 2003 zorgde kwelwater voor veel problemen en installeerde het waterschap tussen Eijsden en Roermond liefst 45 kwelwaterpompen.

Wat merkt de burger hiervan?

De belastingbetaler gaat dit merken in zijn portemonnee. De verwachting is dat de waterschapsbelasting 2 tot 3 procent per jaar zal stijgen. Dit kan per waterschap verschillen.

Wat voor aanvullend rijksbeleid is volgens de waterschappen nodig?

Het Rijk zal zich moeten inspannen om tot een terugdringing van de verontreiniging uit bijvoorbeeld de landbouw, het verkeer en de bouw te komen. Het gaat dan over de aanpak van het uitspoelen van metalen, mest en bestrijdingsmiddelen naar het oppervlaktewater. Daarnaast is er ruimte nodig om water weer terug in de natuurlijke staat te brengen.

Wat voor een problemen kunnen zich allemaal voordoen / welke risico's loop ik als bewoner?

Hoogwater in de Maas wordt veroorzaakt door een veel regen in het stroomgebied van de Maas in Noord Frankrijk en België. De Maas is een typische regenrivier en het is daarom dan ook een normaal verschijnsel dat van tijd tot tijd de rivier buiten zijn oevers treedt. Meestal gebeurt dit in de periode van oktober tot en met maart. Als de regen valt in combinatie met het smelten van aanwezige sneeuw kunnen in een periode van enkele dagen grote hoeveelheden water in de Maas terechtkomen.
Om voldoende bescherming te bieden tegen het buiten de oever treden van het water zijn er kades aangelegd en wordt er gewerkt aan het vergroten van de afvoercapaciteit van de Maas. Afgesproken is dat op dit moment minimaal bescherming moet worden geboden tegen een hoogwater dat een maal in de vijftig jaar kan optreden. Op dit moment worden werkzaamheden voorbereid en uitgevoerd die een grotere bescherming gaan bieden.
n.l. tegen een hoogwater met de kans van voorkomen van 1/250 per jaar. Overigens geldt deze bescherming alleen voor mensen die wonen binnen de beschermde gebieden.
Door de ervaringen die de afgelopen jaren zijn opgedaan met de hoogwaterbestrijding van de Maas en de maatregelen die naar aanleiding hiervan zijn genomen is het waterschap goed voorbereid.
De kades zijn anders dan de meeste dijken in het westen van het land geheel van klei. De kans dat ze onder de druk van het water bezwijken is zeer klein. Bij alle kruisingen van beekjes en leidingen in de kades zijn dubbele afsluitingen gemaakt.
Waar wegen de kades kruisen zijn deze bijna overal verhoogd aangelegd zodat zo weinig mogelijk coupures nodig zijn in de kades.
Er zijn 50 universele dieselpompen beschikbaar die op daarvoor speciaal ingerichte locaties het kwelwater wegpompen.
Er is een 24 uur per dag dekkend alarmeringssysteem dat ervoor zorgt dat tijdig mensen worden ingeschakeld die de noodzakelijke maatregelen en inspecties uitvoeren. Ook zijn er zogenaamde waakvlamovereenkomsten afgesloten voor de beschikbaarheid van speciale diensten en materieel.
Binnen het waterschap is een medewerker fulltime belast met het organiseren en oefenen van alle noodzakelijke werkzaamheden. Jaarlijks wordt er verslag gedaan aan de provincie over de gehouden opleidingen en oefeningen.
Natuurlijk kan er altijd iets misgaan maar er wordt voor gezorgd dat de kans hierop zo klein mogelijk is en dat er indien nodig direct ingegrepen kan worden.
Als bewoner langs de Maas moet u er wel rekening mee houden dat het grondwater (kwelwater) zal stijgen. Hierdoor kunnen kelders onder water lopen. Ook kunnen percelen gedeeltelijk onder water komen te staan. Het kwelwater wordt alleen weggepompt
als woningen dreigen onder te lopen. Er wordt zo min mogelijk gepompt om grote grondwaterstromingen te voorkomen.
100% veiligheid bestaat niet!!
Er bestaat een geringe kans dat er een situatie ontstaat dat het water over de kades stroomt of dat er een kade of coupure doorbreekt.
Door bij hoge waterstanden regelmatige inspecties uit te voeren en de ontwikkelingen nauwgezet te volgen zien we dit tijdig aankomen. Dreigt er een ramp, dan voert de burgemeester het opperbevel over de calamiteitenorganisatie. U zult in een dergelijke noodsituatie door uw gemeente worden geïnformeerd. Tevens zal uw gemeente de dan noodzakelijke maatregelen nemen voor uw veiligheid.

Wat voor investering doen de waterschappen om veiligheid en de bescherming tegen overstromingen op peil te houden?

De laatste tien jaar is een enorme verbeteringsoperatie uitgevoerd ten aanzien van versterking van de primaire keringen (Deltaplan Grote Rivieren). Nu richt de aandacht zich op de kust, op de regionale keringen en op het project Ruimte voor de rivier. De waterschappen werken mee aan de formulering van actuele veiligheidscriteria voor regionale keringen (verantwoordelijkheid provincie). Ze maken jaarlijks een hoogwaterbeschermingsprogramma waarin de nieuwe investeringen in bijvoorbeeld dijkverbeteringen zijn opgenomen.

Wat zijn de financiële gevolgen van het nieuwe waterbeleid?

Met de maatregelen van het NBW gaat voor de periode tot 2006/2007 1,3 miljard euro gemoeid. Daar komt 60 procent bij waterschappen vandaan. Dat is 780 miljoen euro. Het Rijk (V&W) levert via een subsidieregeling als eerste aanzet een bijdrage van 100 miljoen euro. De totale investeringen tot 2015 bedragen naar verwachting 8 miljard euro en 16 miljard euro tot 2050.

Wat zijn de kerntaken van een waterschap?

Het waterschap draagt zorg voor de kwantiteit van het water (tegengaan van wateroverlast en watertekort en een optimaal peilbeheer voor landbouw, natuur en bebouwd gebied), de kwaliteit van water (schoon oppervlaktewater, zuivering van afvalwater), veiligheid tegen water (bescherming tegen overstroming).Het waterschap is daarmee in zijn beheersgebied verantwoordelijk voor het regionale op-pervlaktewaterbeheer. Ongeveer 95 procent van alle dijken, duinen en kaden is in beheer van de waterschappen. Een aantal waterschappen in het westen van Nederland is ook wegbeheerder. In enkele gevallen zijn waterschappen ook vaarwegbeheerder. Het waterschap is een overheid met maar één taak: de zorg voor de waterstaat in een bepaald gebied. Het is een functionele overheid. Dit in tegenstelling tot de provincie en de gemeente. Dat zijn algemene overheden.

Wat zijn diffuse bronnen?

Diffuse bronnen zijn ongrijpbare lozingen. Voorbeelden: door bestrijdingsmiddelen en meststoffen verontreinigd afvalwater van land- en tuinbouw, neerslag uit de lucht, uitlaatgassen van auto’s, afslijtsel van autobanden, ongerioleerde lozingen vanuit woonboten en de pleziervaart en koper van de bovenleidingen van de spoorbanen.

Wat zijn riooloverstorten?

In de gemeentelijke rioolstelsels zijn nooduitlaten aangebracht die bij zeer grote regenval in werking treden en regen- en afvalwater dan rechtstreeks ongezuiverd op het waterstelsel lozen. Met alle waterkwaliteitsgevolgen van dien.

Welke acties hebben de waterschappen in het kader van het NBW al ondernomen?

De waterschappen hebben individueel vastgelegd welke maatregelen ze tot 2008 moeten nemen om te voldoen aan de eisen van het nieuwe waterbeheer. Voorbeelden zijn het aanleggen van waterbergingsgebieden of het hermeanderen van beken. Daarnaast staat in het NBW dat de vraag naar ruimte voor water per stroomgebied moet worden onderbouwd. Het NBW geeft daarvoor een normering voor extreme wateroverlast. Deze normering vormt de komende jaren het vertrekpunt voor de vraag of het watersysteem in een bepaald gebied extreme neerslag kan verwerken. Het vormt de basis om te bepalen welke projecten nodig zijn om in 2015 het watersysteem in stad en buitengebied op orde te hebben. Waterschappen toetsen de werknormen. De ervaring met deze toetsing wordt later gebruikt om landelijk een besluit te nemen over de definitief te hanteren normering.

Welke belastingen heft het waterschap?

Waterschappen heffen de waterschapsomslag en de verontreinigingsheffing. Uit de omslag financiert het waterschap uitgaven op het gebied van waterkeringen, waterkwantiteit en (vaar)wegen. Het zijn de ingezetenen en de eigenaren gebouwd en ongebouwd die deze belasting moeten betalen. Hierbij geldt: hoe duurder het huis of hoe meer land, hoe hoger de belasting.
De verontreinigingsheffing dekt de uitgaven voor het waterkwaliteitsbeheer. Volgens het principe de vervuiler betaalt, betalen zowel huishoudens als bedrijven verontreinigingsheffing.
De hoogte van zowel de omslag als de verontreinigingsheffing verschilt per waterschap.

Welke rol speelt een waterschap in ruimtelijke ordening?

Bij bebouwing spelen de ondergrond en het watersysteem in de grond een belangrijke rol. Waterschappen hebben deze gegevens in kaart gebracht (in een zogenoemde waterkansenkaart) en weten bovendien welke gevolgen bebouwing heeft voor milieu en drinkwater. Waterschappen adviseren daarom in een vroeg stadium van de planning welke locaties geschikt zijn voor bebouwing. Vroeger was dat anders. Waterschappen stemden toe het waterbeheer af op de bouwplannen van de overheid.

Welke veranderingen hebben de laatste vijftig jaar bij de waterschappen plaatsgevonden?

De taakstelling van de waterschappen heeft zich verbreed van pompen en afvoeren tot waterkwaliteit, waterzuivering en ecologische inrichting in landelijk en stedelijk gebied. Daarnaast is er een megafusieproces doorgevoerd. Van 2.500 waterschappen in 1950 naar 25 waterschappen in 2005. Bovendien is in de jaren 90 een nieuw kiesstelsel ingevoerd (toevoeging ingezetenen). Leidend motief is altijd een goede taakuitoefening: droge voeten, schoon water, natte natuur en voldoende drooglegging voor landbouw en bebouwd gebied.

Welke voorbeelden zijn er van samenwerking met provincie en gemeente?

Voorbeelden van intensieve samenwerking met provincies zijn waterberging, de aanleg van ecologische verbindingszones en de verdrogingsbestrijding. Met gemeenten werken waterschappen onder andere samen op het gebied van waterplannen, riolering en afkoppeling van regenwater van de riolering.

Welke voorstellen liggen er concreet?

Het belangrijkst is dat in de besturen nieuwe stijl vertegenwoordigers van het algemene taakbelang en vertegenwoordigers van specifieke taakbelangen zullen zitten. De vertegenwoordigers van het algemeen taakbelang zullen door de inwoners van het waterschap gekozen worden. Bedrijven, agrariërs en bos- en natuurterreinbeheerders vormen de specifieke belangencategorieën. De waterschappen en het kabinet vinden het belang dat deze groepen bij het waterbeheer hebben zo groot dat ze verzekerd moeten zijn van een zodanig aantal zetels in het bestuur dat dat recht doet aan dat belang. De provincie bepaalt hoeveel zetels zo’n belangencategorie in het bestuur van het waterschap krijgt.

Welke wet regelt de bescherming tegen overstromingen?

De Wet op de Waterkering. Daarin is bepaald dat dijken en duinen sterk genoeg moeten zijn om Nederland te beschermen tegen overstromingen. De wet stuurt verder Rijkswaterstaat aan om te zorgen voor een gedegen waarschuwingssysteem bij wateroverlast.

Wie betaalt dat allemaal?

Het beheer en onderhoud aan de primaire keringen betalen de waterschappen zelf. Zij krijgen dat geld door het heffen van belasting. De dijkverbeteringen betaalt de Rijksoverheid. Het zijn wel de waterschappen die dat vervolgens uitvoeren. Onderhoud en verbetering van de regionale keringen, zoals veendijken en kades, worden door de waterschappen betaald en uitgevoerd.

Zijn meer overheidsorganisaties betrokken bij het waterbeheer?

Rijk, provincie, gemeenten en waterschappen, elk heeft zijn eigen taak. De uitoefening ervan gebeurt in nauwe samenwerking, omdat veel van de activiteiten die bij verschillende overheden zijn ondergebracht, nauw met elkaar samenhangen.