De herinrichting van het Jekerdal, een gezamenlijk project van het Waterschap Roer en Overmaas en de gemeente Maastricht, behoort tot de beste 13 ruimtelijke projecten van Nederland.
“Het Jekerdal” is nu opgenomen in het boek over de Gouden Piramide 2009 (een rijksprijs voor inspirerend opdrachtgeverschap) dat tijdens de prijsuitreiking eind november is gepresenteerd.
Waterschap Roer en Overmaas –het enige waterschap van Nederland in het boek- richtte de Jeker opnieuw in zodat de kans op wateroverlast geminimaliseerd werd en zorgde ervoor dat vissen ongehinderd vanuit de Maas de Jeker kunnen optrekken. Daarvoor zijn bij 3 molens langs de Jeker vistrappen of omleidingen aangelegd. De gemeente Maastricht heeft o.a. het Jekerpark aangelegd in de omgeving van de Prins Bisschopssingel en de Meezenbroekerweg, waardoor de inwoners van Maastricht er een prachtig park bij hebben gekregen.
De volgende maatregelen zijn uitgevoerd:
-de gehele Jeker, vanaf de Belgische grens tot aan de Maas is verruimd, zodat een afvoer van 25 m3/sec verwerkt kan worden zonder wateroverlast te veroorzaken;
-daar waar geen infrastructuur wordt bedreigd, zijn de oevers vrij gemaakt van puin en bestortingen, waardoor vrije meandering weer mogelijk is;
-de oevers zijn met gevarieerde taludhellingen uitgevoerd;
-de migratieobstakels zijn opgeheven. Bij Nekum een bodemhelling in de bodem van de Jeker gemaakt van 1%. Ter hoogte van molen Lombok is een bypass annex visoptrekvoorziening aangelegd. Om het stuwpeil van de molen ook na aanleg van de bypass te kunnen instellen, is in deze bypass een nieuw stuwwerk gebouwd dat voor vissen passeerbaar blijft. De stuwdrempel van de Zwarte Sluis is evenals Nekum voorzien van een bodemhelling van 1%. De Leeuwenmolen is eveneens voorzien van een vistrap. Daarnaast is een nieuw verdeelwerk in de vorm van een dubbele schuifstuw geplaatst, benedenstrooms is een bodemhelling van 1% gerealiseerd;
-de gemeente Maastricht heeft in de omgeving van de Prins Bisschopsingel en Meezenbroekerweg het Jekerpark aangelegd. Een deel van de grond die uit de beek verwijderd is, is gebruikt om een glooiend landschap te creëren en er zijn in de Jeker 2 kleine eilanden gecreëerd. Inwoners van Maastricht en omgeving hebben er een prachtig natuurlijk park bij gekregen. Om dit park te kunnen realiseren is een volkstuinencomplex verplaatst naar een nieuwe locatie langs de Laan van Brunswijk aan de rand van het park.
-er zijn diverse voetbruggen aangepast en de gemeente Maastricht heeft een nieuwe brug gerealiseerd tussen Nekum en de Belgische grens als onderdeel van een grensoverschrijdend bewegwijzerd wandelroutenetwerk.
-waar onvoldoende ruimte tot profielverruiming was of waar infrastructuur aan de oevers moeten worden beschermd, zijn stapelmuren aangebracht van Ardenner grèsstenen. Deze zijn in een open structuur gestapeld.
veilige dijken, schoon water, droge voeten en voldoende water
